عقـل از ديـدگاه تصـوّف

از: دکتر عليرضا نوربخش

ترجمه: صفورا نوربخش

       اولين بار که به ديدگاه صوفيان درباره‌ي عقل و استدلال برخوردم در دوران نوجواني بود. مولانا، عطّار، شاه نعمت‌الله ولي، حافظ، عراقي و پدرم دکتر جواد نوربخش، همه در اشعار خود از خطر افتادن در دام عقل و استدلال سخن گفته‌اند. تأکيد آنان بر اينکه استدلال نمي‌تواند ما را در راه حقيقت رهنمون باشد براي من عجيب بود. آيا اين بدان معناست که بايد استدلال را به طور کلي کنار بگذاريم؟ آيا ممکن است بدون استفاده از عقل و استدلال زندگي کرده و با مشکلات روزمره دست و پنجه نرم کنيم؟ اينکه درويشان دور و بر من همه آدم‌هايي منطقي بودند بر حيرت من مي‌افزود. همه‌ي آن‌ها شاغل بودند و براي حل مشکلات روزمره خود تصميماتي منطقي مي‌گرفتند. به علاوه، بيشتر صوفيان در گذشته، من‌جمله صوفيانِ ذکر شده، مرداني تحصيل‌کرده بودند و بيشتر عمر خود را به خواندن و نوشتن سپري مي‌کردند.

       داستان‌هاي بي‌شماري در ادبيات تصوّف از خطر افسون عقلِ خودکامه سخن گفته‌اند. داستان مولانا درباره‌ي نحوي و کشتي‌بان مثال خوبي در اين مورد است:

ادامه ...

 

خانقاه، مرکز انسان‌سازي

دکتر جواد نوربخش

     خانقاه ...... مرکز انسان سازي است و بايد چنين باشد که کساني بيايند و با اصولي که مبتني بر مهر و محبت و عشق به حق و حقيقت و از همه مهمتر خدمتِ بدونِ توقعِ اجر و پاداش به خلق خداست، آشنا شوند. تلاش ما {جناب دکتر جواد نوربخش} همين است و اگر يک درصد هم توفيق داشته باشيم و در اين همه خانقاه‌هاي داخل و خارج تعداد معدودي عارف و صوفي به معناي واقعي کلمه تربيت شود، همه‌ي درويشان اجر و مزدشان را گرفته‌اند.

چله نور، صفحه 59


  •  

    مظهر راستين معنويت

    دکتر عليرضا نوربخش

         براي من همواره جالب بوده‌است، که چه عاملي افراد را در داشتن اعتقادات راسخي در مسير معنويت و پيروي از مرادشان، همچون اعتقاد محکم به طلوع خورشيد در صبحدم، استوار و پا برجا مي‌سازد. به نظر من افرادي که چنين عقايد روحاني محکمي دارند دو دسته‌اند:

         گروهي که در اين روزگار بسيار به چشم مي‌خورند، در مورد عقايد خود متعصّب‌اند تا حدي که تحميل عقايدشان را بر ديگران وظيفه خود مي‌دانند. حتي گاهي در راه رسيدن به اين هدف به زور نيز متوسل مي‌شوند. چنين افرادي متحجّر هستند و چيزي درباره آنها نمي‌توان گفت.

         از طرف ديگر افرادي وجود دارند که پر حرف نيستند. اينان کساني هستند که هيچ علاقه‌اي ندارند عقيده ما را، به آنچه خود به آن معتقدند، تغيير دهند. .....

    ترجمه از فصلنامه شماره 17، صوفي انگليسي

    ادامه ...




منتشر شد      
انگلیسی -   اسپانیایی -   روسی -   آلمانی -   استرالیا -   سوئدی -   ایتالیایی -   فرانسوی -   بلغارستانی -   اکراینی -   نیوزیلندی -   هلندی -   لهستانی -   کانادا -   بوستون آمریکا -   چک
ویکی پدیا سلسله نعمت اللهی -   ویکی پدیا جواد نوربخش
کلیه حقوق و مطالب این سایت متعلق به سلسله نعمت اللهی می باشد. استفاده و نشر مطالب آن با ذکر منبع آزاد می باشد